Daşary ýurt puluna Türkiýäniň, Gonkongyň, Owganystanyň işewür toparlarynyň wekilleri «Türkmennebit» döwlet konserniniň kärhanasynda öndürilen suwuklandyrylan gazy we yşyklandyryş kerosinini, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Türkiýäniň, Şweýsariýanyň, Owganystanyň, Özbegistanyň, Ukrainanyň işewürleri bolsa «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň kärhanasynda öndürilen kükürtden arassalanan dizel fraksiýasyny hem-de karbamidi satyn aldylar.

Mundan başga-da, daşary ýurt puluna BAE-niň, Serbiýanyň, Azerbaýjanyň, Gyrgyzystanyň telekeçilerine ýorgan-düşek daşlyklarynyň toplumlary, nah ýüplük, buýan köküniň gury ekstrakty, jins önümleri, aşgarlanmadyk mata ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 24 million 818 müň dollaryndan gowrak boldy.

Ýurdumyzyň işewürleri içerki bazar üçin jemi bahasy 90 million 88 müň manatdan gowrak bolan nebit ýol bitumyny we gaplaýyş plýonkasyny («Türkmennebit» döwlet konserni), şeýle hem float aýnasyny, el halylaryny, nah ýüplügi, dokma önümleriniň galyndylaryny satyn aldylar.

«Hytera»-nyň Gyrgyzystandan gelen wekili Daniýar Taşkunow önümleriň ýokary hiline we ygtybarlylygyna ünsi çekmek bilen, radiobeketleriň tozana we çyga çydamly daşynyň bardygyny, şeýle hem aşa agyr şertlerde-de işläp bilýändigini aýtdy.

«Hytera» kompaniýasy ygtybarly hyzmatdaş, ýagny «Awtomatizasiýa tehnologiýa merkezi H.J.» kärhanasy bilen hyzmatdaşlyk etmek arkaly türkmen bazaryna girmäge-de gyzyklanma bildirýär. Sergä gatnaşmak Türkmenistanda kompaniýanyň işini ösdürmek üçin täze mümkinçilikleri açýar.

Serginiň esasy wakalarynyň biri-de oňa Günorta Koreýanyň türkmen bazaryna ilkinji gezek çykan «LS Cable & System Ltd» kompaniýasynyň gatnaşmagy boldy. «LS Cable & System Ltd» Türkmenistan bilen hyzmatdaşlykda uly mümkinçilikleri görýär. Elektrik we telekommunikasiýa kabellerini öndürmekde ýöriteleşen bu kompaniýa bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge gyzyklanma bildirdi. Kompaniýanyň wekili Daniel Kim Türkmenistanyň telekommunikasiýa pudagyny ösdürmek boýunça iri meýilnamalarynyň täsir galdyryjydygyny bellemek bilen, Günorta Koreýa kompaniýasynyň bu ugurda goşant goşmaga taýýardygyny aýtdy.

Özara gyzyklanma täze mümkinçilikleri ýüze çykarýar. Türkmenistan tarapynyň çakylygy hyzmatdaşlygyň başlangyç nokady boldy. Serginiň çäginde bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek üçin anyk ädimler ara alnyp maslahatlaşylýar. Taraplar mümkinçilikleri jikme-jik öwrenmegi we hyzmatdaşlygyň geljekde iň bähbitli ugurlaryny kesgitlemegi meýilleşdirýärler.

Türkmenistan diňe bir tehnologik mümkinçilikleri bilen däl, eýsem, myhmansöýerligi bilen hem özüne çekýär. Daniel Kim Aşgabatdan galan ýakymly täsirleri barada gürrüň berdi. Ol şäheriň gözelligini we arassalygyny, şeýle hem serginiň ýokary derejede guralandygyny belläp geçdi.

Onuň pikiriçe, Türkmenistan ähli ugurlarda depginli ösüş görkezýär, şonuň üçin-de Günorta Koreýa kompaniýasy bilelikdäki taslamalaryň üstünlikli boljakdygyna ynanýar.

Günorta koreýaly kärdeşler bilen hyzmatdaşlyk Türkmenistana dünýä telekommunikasiýa bazaryndaky ornuny berkitmäge mümkinçilik berer. «LS Cable & System Ltd» kompaniýasynyň tejribesi we tehnologiýalary ýurduň telekommunikasiýa infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmagy çaltlaşdyrmaga we hödürlenýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmaga kömek eder.

«Türkmentel – 2024» sergisi täze işewür gatnaşyklar gurmak we Türkmenistan bilen öňdebaryjy dünýä şereketleriniň arasynda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak üçin ýerlige öwrüldi. «LS Cable & System Ltd» ýaly ägirtleriň işe gatnaşmagy türkmen bazarynyň daşary ýurt maýa goýumçylary üçin özüne çekijiligini tassyklaýar.

«Türkmentel – 2024» atly XVII serginiň üstünlikli geçirilmegi we oňa dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň gatnaşmagy Türkmenistanyň halkara ülňülerine laýyk gelýän häzirki zaman telekommunikasiýa infrastrukturasyny döretmek maksadyna tarap ynamly barýandygyny görkezýär.

Onda Türkmenistanyň 2007–2023-nji ýyllar üçin durmuş-ykdysady ösüşini we ýurtda alnyp barylýan oňyn özgertmeleriň netijeliligini giňişleýin görkezýän statistik maglumatlar jemlenipdir. Ýygyndyda ilatyň demografik görkezijilerini, onuň iş bilen meşgullygyny, durmuş we ýaşaýyş derejesini, şeýle hem milli hasaplary, maliýe, maýa goýum işini, ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň ýagdaýyny häsiýetlendirýän maglumatlar bar. Käbir görkezijiler öň neşir edilen maglumatlar bilen deňeşdirilip, has takyklanypdyr. Aýry-aýry görkezijiler boýunça usuly düşündirişleri hem berilýär.

Ýyl kitabynyň adaty bölümlerinde senagata, oba hojalygyna, ulag we aragatnaşyga, söwda we hyzmatlara, syýahatçylyga, şeýle hem durmuşy pudaga, öý hojalygynyň girdejileri we çykdajylaryna, bilimiň, ylymyň, medeniýetiň, saglygy goraýşyň ösüşine, ýaşaýyş jaý we durmuş hyzmatlaryna degişli maglumatlar bar. Kärhanalaryň we edaralaryň umumy beýany berilýär, telekeçiligiň ösdürilişi, döwlet emläginiň hususylaşdyrylyşy we kärendesine berlişi barada maglumatlar getirilýär. Täze ýyl kitabynda innowasiýa işi we maglumat tehnologiýasy barada-da maglumatlar bar.

Täze we takyklaşdyrylan statistik maglumatlaryň çap edilmegi ýurdumyzyň ykdysadyýetiň we durmuşyň dürli ugurlarynda gazanan üstünliklerine baha bermek we mundan soňky ösüş üçin geljegi uly ugurlary meýilleşdirmek üçin ägirt uly ähmiýete eýedir. Statistik ýygyndylar öz işlerinde alymlar, mugallymlar we beýleki hünärmenler tarapyndan giňden ulanylýar. Işini beýleki ministrlikler, pudaklaýyn müdirlikler, ýerli ýerine ýetiriji häkimiýetler we öz-özüňi dolandyryş edaralary, ýurduň jemgyýetçilik guramalary we halkara guramalar bilen hyzmatdaşlykda alyp barýan Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti statistik hasabatlary we statistik maglumatlary seljermek, jemlemek, sanly enjamlary we tehnologiýalary statistik gulluklaryň işine ornaşdyrmak arkaly döwlet statistika hasabatlaryny ýygnamagyň usullaryny yzygiderli kämilleşdirmäge çalyşýar.

Kompaniýanyň wekili Aleksandr Begeza häzirki wagtda «Nokia» kompaniýasy, esasan, öýjükli ulgamlar we ykjam, oturymly, giň zolakly hem-de IP ulgamlaryny üpjün edýän telekommunikasiýa enjamlarynyň infrastruktura üpjünçisi hökmünde çykyş edýändigini aýtdy.

Türkmenistanyň «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk operatory bilen hyzmatdaşlygy ösdürmegi dowam etdirýän bu kompaniýa, baş aragatnaşyk ulgamynyň gurluşygyna gatnaşmagy teklip etmek arkaly biziň ýurdumyz bilen gatnaşyklaryny artdyrmakçy.

Baş ulgam aragatnaşyk hyzmatlaryny amal edýän ulag telekommunikasiýa infrastrukturasy bolmak bilen, adatça, süýümli optik tehnologiýalara we ýokary tizlikli enjamlara esaslanýar. Ýokary maglumat geçiriş tizligi, hyzmatlaryň ygtybarlylygy we elýeterliligi oňa bildirilýän esasy talapdyr.

Şu gezekki foruma halkara guramalaryň, dünýäniň 30-dan gowrak ýurdundan, şol sanda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan, Awstriýadan, Azerbaýjandan, Beýik Britaniýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Estoniýadan, Eýrandan, Finlýandiýadan, Fransiýadan, Gazagystandan, Germaniýadan, Hytaýdan, Koreýa Respublikasyndan, Owganystandan, Russiýadan, Türkiýeden, Şweýsariýadan, Ukrainadan önüm öndüriji we programma üpjünçiligini taýýarlaýan, IT hyzmatlaryny amala aşyrýan kompaniýalaryň, aragatnaşyk operatorlarynyň 200-den gowragynyň ýolbaşçylarydyr wekilleri gatnaşýar. Şolaryň hatarynda «Thales», «Nokia», «Huawei», «Amazon Project Kuiper», «DELL Technologies», «Delta Telecom Ltd», «Eastwind», «Eutelsat», «Honeywell», «Juniper Networks», «Samsung», «KT Corporation», «SpaceX» we beýlekiler bar. Bu giň möçberli halkara foruma onlarça ýurduň wekilleriniň, şol sanda dünýä belli aragatnaşyk-tehnologik kompaniýalarynyň gatnaşmagy hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda milli ykdysadyýetimizi innowasion esasda ösdürmegi ugur edinýän Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge uly gyzyklanma bildirilýändigine şaýatlyk edýär.

“Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyna” laýyklykda, milli ykdysadyýetimiziň pudaklary sanly ulgamyň esasynda ösdürilýär, olara dünýäniň öňdebaryjy innowasion tehnologiýalarydyr tejribeleri işjeň ornaşdyrylýar.

...Söwda-senagat edarasynyň öňündäki meýdançada ýerine ýetirilen aýdym-sazlar çärä baýramçylyk öwüşginini çaýdy. Forumyň açylyş dabarasyna Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, ýurdumyzdaky diplomatik wekilhanalaryň we halkara guramalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylarydyr wekilleri gatnaşdylar. Ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň halkara sergä we ylmy maslahata gatnaşyjylara iberen Gutlagyny uly üns bilen diňlediler.

Gutlagda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistanyň öz çäginde halkara ähmiýetli optiki-süýümli magistral aragatnaşyk ulgamlaryny gurmak bilen, Beýik Ýüpek ýolunyň ulag-kommunikasion merkeziniň wezipesini ýerine ýetirýändigi bellenilýär. Bu taslamalar diňe bir Merkezi Aziýa sebitinde däl, eýsem, Gündogar — Günbatar, Demirgazyk — Günorta ugurlary boýunça üstaşyr ulgamlaryň wajyp şahasy bolup, goňşy döwletleriň ykdysadyýetiniň ösmegine hem ýardam berýär. “Biz dünýäniň ösen innowasion tehnologiýalaryna daýanyp, milli ykdysadyýetimizi döwrebaplaşdyrýarys, ýurdumyzy hemmetaraplaýyn özgertmekde uly üstünlikleri gazanýarys. Sanly tehnologiýalaryň gurluşyny, maddy-tehniki, hukuk binýadyny döwrüň talaplaryna laýyklykda kämilleşdirip, düýpli ylmy-tehniki özgertmeleri we iri taslamalary durmuşa geçirýäris” diýip, hormatly Prezidentimiz Gutlagynda belleýär.

Mejlisiň barşynda iki ýurduň arasyndaky özara erk-islege daýanýan gatnaşyklaryň soňky ýyllarda hil taýdan täze mazmuna eýe bolandygy nygtaldy. Ýokary we Hökümet derejesindäki özara saparlardyr duşuşyklaryň geçirilmegi yzygiderli häsiýete eýe boldy. Munuň özi netijeli hyzmatdaşlygy ähli ugurlar boýunça ösdürmäge ýardam edýär.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň geçen ýylyň maý, sentýabr aýlarynda Täjigistan Respublikasyna amala aşyran döwlet we iş saparlary hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň aprelindäki resmi sapary däp bolan dostlukly türkmen-täjik gatnaşyklarynyň taryhynda möhüm waka boldy. Gepleşikleriň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklar we gol çekilen resminamalar dürli ulgamlarda netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge itergi berdi.

Bilelikdäki toparyň gün tertibine söwda-ykdysady gatnaşyklaryň möhüm meseleleri girizildi. Şunuň bilen baglylykda, özara bähbitli hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmak, söwda dolanyşygynyň möçberini artdyrmak, maýa goýum işini işjeňleşdirmek, täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Energetika pudagy, ulag we logistika, oba hojalygy, senagat geljegi uly ugurlaryň hataryndadyr. Işewür düzümleriň ugry boýunça netijeli gatnaşyklary giňeltmek babatda-da uly mümkinçilikleriň bardygy aýdyldy. Bilelikdäki ugurdaş çäreleriň yzygiderli geçirilmegi munuň üçin şertleri döredýär. Mejlise gatnaşyjylar uzak möhletleýin esasda ykdysady hyzmatdaşlygy ilerletmegiň täze görnüşlerini işläp taýýarlamagyň möhümdigini nygtadylar. Häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda, ylmy-tehniki ulgamda, öňdebaryjy tehnologiýalarydyr innowasiýalary ornaşdyrmak, bu ugurda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak aýratyn ähmiýete eýe bolýar.

Ynsanperwer gatnaşyklary, şol sanda ylym-bilim ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmäge aýratyn üns berildi. Täjigistan Respublikasynyň Hatlon welaýatynyň Dusti etrabynyň Ergeş Sultanow daýhan birleşiginde Magtymguly adyndaky umumybilim berýän orta mekdebiň gurlup ulanmaga berilmegi taryhy taýdan özara baglanyşýan iki halkyň doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerine esaslanýan döwletara gatnaşyklarynyň aýdyň mysalydyr. Mälim bolşy ýaly, durmuş maksatly bu möhüm desganyň düýbüni tutmak dabarasy 2023-nji ýylyň 10-njy maýynda hormatly Prezidentimiziň dostlukly ýurda döwlet saparynyň çäklerinde geçirilipdi. Bu bilim edarasynyň binalar toplumynyň gurluşygy Türkmenistanyň Prezidentiniň 2022-nji ýylyň dekabrynda gol çeken Kararyna laýyklykda, türkmen gurluşykçylary tarapyndan ýerine ýetirildi. 540 orunlyk täze ajaýyp mekdep şu ýylyň 1-nji sentýabrynda okuwçylar üçin öz gapylaryny giňden açdy. Onuň açylyşyna Prezidentler Serdar Berdimuhamedow we Emomali Rahmon sanly ulgam arkaly ak pata berdiler.

Türkmenistan bilen Täjigistan medeni ulgamda hem netijeli hyzmatdaşlyk edýärler. Medeniýet günleriniň we beýleki döredijilik çäreleriniň geçirilmegi munuň aýdyň güwäsidir. Şu ýyl dostlukly döwletiň wekilleri Gündogaryň beýik akyldar şahyry Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzda geçirilen dürli çärelere gatnaşdylar. Prezident Emomali Rahmon şanly senä bagyşlanyp, 11-nji oktýabrda geçirilen «Döwürleriň we siwilizasiýalaryň özara arabaglanyşygy — parahatçylygyň we ösüşiň binýady» atly halkara foruma gatnaşmak üçin paýtagtymyza sapar bilen geldi. Şunuň bilen baglylykda, Täjigistanda hem Magtymguly Pyragynyň ömrüne we döredijiligine bagyşlanan çäreleriň geçirilendigi bellärliklidir. Şeýle hem saglygy goraýyş, sport ulgamlarynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin oňyn mümkinçilikleriň bardygy aýdyldy.

Ýurtlaryň özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmegi maksat edinýändigini, gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmäge ygrarlydyklaryny tassyklap, mejlise gatnaşyjylar strategik häsiýete eýe bolan türkmen-täjik hyzmatdaşlygynyň täze many-mazmuna eýe bolup, geljekde hem üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.

Mejlisiň jemleri boýunça degişli Teswirnama gol çekildi.

Iki günläp dowam etjek bäsleşigiň öňüsyrasynda Watanymyzyň ösüşlerini, milli ykdysadyýetimiziň möhüm ugry bolan oba hojalygy pudagynyň gazananlaryny şöhlelendirýän sergi guraldy. Soňra bäsleşik barada maglumatlary özünde jemleýän wideoşekiller görkezildi. Munuň özi umumy maksatlara ýetmek üçin ylmyň we bilimiň özara baglanyşygynyň aýdyň beýany boldy.

Çykyşlarda nygtalyşy ýaly, bu giň gerimli bäsleşik pikir alyşmak we täze ylmy açyşlardyr oýlap tapyşlar üçin netijeli meýdança öwrüldi. Munuň özi ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly ýaş alymlar üçin zehinini, ukyp-başarnyklaryny açyp görkezmäge, dünýä derejesinde özüni ykrar etdirmäge ajaýyp mümkinçilikdir. Çykyş edenler halkara hyzmatdaşlygyň çäklerinde oba hojalygy pudagynyň has möhüm ähmiýete eýe bolýandygyny bellediler. Howanyň üýtgemegi, ekologik abadançylyk we beýleki ählumumy meseleler dünýä alymlarynyň tagallalaryny birleşdirmeklerini talap edýär. Tejribe, bilim, tehnologiýalar boýunça alyşmalar azyk howpsuzlygyny, oba ýerleriniň durnukly ösüşini üpjün etmekde täze çemeleşmeleri hem-de çözgütleri tapmaga mümkinçilik berýär. Şunuň bilen baglylykda, bäsleşige hödürlenen taslamalaryň ýaşlary oba hojalygy pudagynda we ylmynda has uly üstünliklere ýetmäge höweslendirjekdigine ynam bildirildi.

Bellenilişi ýaly, bu halkara ylmy-taslama bäsleşigi BMG-niň Durnukly ösüş maksatlarynyň çäklerinde oba hojalygy pudagynda ýüze çykýan möhüm meseleleri öwrenmek we çözmek üçin talyplaryň ylmy garaýyşlaryny, ukyp-başarnyklaryny, döredijilikli çemeleşmelerini ösdürmäge gönükdirilendir. Şeýlelikde, ylmy-taslama işlerine taýýarlygynyň dowamynda talyplar diňe bir gözýetimlerini giňeltmek bilen çäklenmän, eýsem, pudagy hemmetaraplaýyn ösdürmegiň, suw serişdelerinden tygşytly peýdalanmagyň derwaýys meselelerine ylmy taýdan çemeleşmegiň ähmiýetine-de göz ýetirmäge mümkinçilik aldylar. Şeýle-de oba hojalygy üçin innowasion, amaly çözgütleriň işlenip taýýarlanylmagy ýaşlaryň takyk ylymlara, ýokary tehnologiýalara, inženerçilige, matematika gyzyklanmasyny artdyrdy.

Bäsleşik iki tapgyrda geçirildi. Birinji tapgyrda tabşyrylan ähli ylmy-taslama işleri emin agzalarynyň topary tarapyndan içgin seljerildi. Ikinji tapgyrda eminleriň garamagyna oba hojalyk taslamalary (innowasion häsiýete eýe bolan ýa-da bar bolan görnüşlerden netijeliligi bilen tapawutlanýan oýlap tapyşlar), maglumat tehnologiýalary taslamalary (programma üpjünçiligi, şol sanda web hyzmatlar, mobil, desktop goşundylar, çat botlar) we işewürlik taslamalary (işewürlik meýilnamalary, maliýe resminamalary) ýaly ileri tutulýan ugurlaryň 3-si boýunça saýlanan iň gowy işleriň 150-si hödürlenildi. Hödürlenen işleriň üçden biri Russiýa Federasiýasy, Belarus, Özbegistan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan, Ýaponiýa, Botswana, Germaniýa ýaly 9 ýurtdan bolan 26 sany ýokary okuw mekdebiniň talyplarynyň işleridir. 100-e golaý iş bolsa ýurdumyzyň 16 sany ýokary okuw mekdebiniň talyplaryna degişlidir.

Iki günüň dowamynda gatnaşyjylaryň her birine düzümine Türkmen oba hojalyk institutyndan bäsleşigi geçirmek boýunça jogapkärler, Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrliginiň wekilleri, oba hojalyk pudagy boýunça ylmy barlaglary alyp barýan ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň professor-mugallymlarydyr ylmy işgärleri girýän Merkezi guramaçylyk iş toparynyň öňünde sanly ulgam arkaly öz ylmy-taslama işleri bilen çykyş etmäge mümkinçilik dörediler. Ähli görkezijiler boýunça toplanan utuklaryň jemleri esasynda her ugurdan I, II we III orunlar kesgitleniler. Gozgalýan meseläniň wajyplygy, maglumatlaryň baý mazmuny we peýdalylygy, köpçülige niýetlenmegi (haçanda taslama jemgyýetiň aglaba bölegine täsir edýän meseläni çözmäge gönükdirilende), daşky gurşawa täsirini nazara almak bilen, hödürlenen taslamanyň täzeçilligi esasy talaplar bolup durýar.

Bäsleşigiň netijeleri 17-nji oktýabrda — onuň jemleýji tapgyry tamamlanandan soňra belli bolar. Ýeňijiler degişli diplomlar we ýadygärlik sowgatlary bilen sylaglanylar.

Mälim bolşy ýaly, döwletimiz milli ykdysadyýetiň bu esasy pudagynyň sazlaşykly we toplumlaýyn ösmegine gönükdirilen köp sanly çäreleri kesgitledi. Bu çäreler oba hojalyk önümleriniň bäsdeşlige ukyply, ekologik taýdan arassa önümçiligini ýola goýmak, ekinleriň hasyllylygyny artdyrmak, döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak, suw tygşytlaýjy enjamlaryň köpçülikleýin ulanylmagy bilen baglanyşykly meseleler boýunça düýpli barlaglary geçirmek ýaly ugurlary öz içine alýar.

Ylym — bahasyna ýetip bolmajak baýlyk, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe halkara abraýy has-da belende galýan Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň kuwwatynyň we gülläp ösüşiniň mizemez binýadydyr. Innowasion ösüş we täze tehnologiýalary ornaşdyrmak ýoluna düşen ýurdumyzda ýokary derejeli, hemmetaraplaýyn kämil bilimli hünärmenleri ýetişdirýän ýokary hilli bilim ulgamy kemala gelýär. Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanan we häzirki wagtda Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän özgertmeler milli bilim ulgamyny dünýä derejesine çykarmaga gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, zehinli ýaşlaryň gyzyklanmalarynyň artdyrylmagyna, möhüm ylmy barlaglary alyp barmak üçin şertleri döretmäge, geljegi uly ugurlarda olaryň gözýetimini giňeltmäge aýratyn üns berilýär.

Talyplar oba hojalygynyň möhüm meselelerini çözmekde bu zehin bäsleşiginiň ýokary guramaçylyk derejesini belläp, parahatçylygy, durnukly ösüşi üpjün etmäge, dünýä halklarynyň arasynda özara düşünişmek we ynanyşmak ýörelgelerini ýola goýmaga ýardam berýän ýaşlar hyzmatdaşlygynyň gerimini giňeltmäge gönükdirilen köpugurly işleri üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowa we hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. Şeýle çäreleriň geçirilmegi dünýäniň ylym-bilim giňişliginde ýurdumyzyň eýeleýän ornuny berkitmek bilen bir hatarda, Watanymyzyň geljegini gurujylar bolan ýaşlarymyzyň durmuş işjeňliginiň, ylmyň, bilimiň öňdebaryjy gazananlaryna gyzyklanmalarynyň ýokarlanmagyna, möhüm ugurlar boýunça daşary ýurtly deň-duşlary bilen özara pikir alyşmaklaryna, ýakyn gatnaşyklary ýola goýmaklaryna şert döreder.

Daşary ýurt puluna Birleşen Arap Emirlikleriniň, Owganystanyň we Özbegistanyň işewür toparlarynyň wekilleri “Türkmennebit” döwlet konserniniň kärhanasynda öndürilen gidrousulda  arassalanan dizel ýangyjyny, şeýle hem  Türkiýäniň telekeçileri pagta süýümini satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 23 million 142 müň dollaryna golaý boldy.

Ýurdumyzyň  işewürleri içerki bazar üçin jemi bahasy 1 million 821 müň manatdan gowrak bolan nah ýüplügini satyn aldylar. 

Bellenilişi ýaly, ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça başyny başlan giň gerimli özgertmeleriniň hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen, Türkmenistan kuwwatly ykdysadyýeti bolan döwlete öwrüldi. Ähli pudaklarda uly ösüşleriň gazanylmagy, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlanmagy munuň aýdyň netijesidir.

Häzirki döwürde iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmeginde obasenagat toplumyna möhüm orun degişlidir. Ýurdumyzyň oba hojalyk pudagynda düýpli özgertmeler amala aşyrylýar. Şunda pudagyň mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrylmagyna, oňa täzeçil tehnologiýalaryň, häzirki zaman ylmynyň gazananlarynyň ornaşdyrylmagyna döwlet derejesinde ähmiýet berilýär. Işewürlik maslahatyna gatnaşyjylar iki ýurduň kompaniýalarynyň arasyndaky özara gatnaşyklary ösdürmegiň ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Şunda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegi bilen bir hatarda, özara tejribe alşylmagynyň wajypdygyna-da üns çekildi. Mongoliýanyň işewür düzümleriniň wekilleri iki ýurduň hususyýetçileriniň arasynda göni gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň ähmiýetini nygtadylar.

Ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda bilelikdäki maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmagyň mümkinçiliklerine garaldy. Myhmanlar Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanda daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň netijeli iş alyp barmaklaryna gönükdirilen ygtybarly kanunçylyk binýadynyň oňyn täsirine ünsi çekdiler. Häzirki döwürde daşary döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilikleriň döredilmegine we dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan ýerli önümleriň möçberini artdyrmagyň hasabyna ýurdumyzyň eksport kuwwatynyň ýokarlandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär. Foruma gatnaşyjylar ýokary tehnologiýalary we öňdebaryjy usullary özleşdirmek üçin özara tejribe alyşmagyň zerurdygyny nygtadylar.

Taraplar şu gezekki forumyň türkmen-mongol ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmäge itergi berjekdigine ynam bildirdiler.